ソフトウェア開発では、各プロジェクトは企画の段階から、実際にソフトウェアを使用可能にするまで、一連のプロセスを経ます。このプロセスはソフトウェア開発ライフサイクル（Software Development Life Cycle – SDLC）と呼ばれます。
Trong phát triển phần mềm, mỗi dự án đều trải qua một quá trình từ lúc lập kế hoạch cho đến khi phần mềm được đưa vào sử dụng. Quá trình này được gọi là Vòng đời phát triển phần mềm Software Development Life Cycle – SDLC).
SDLCを理解することで、システム開発の全体像を把握し、プロジェクトが今どの段階にあるのか、各フェーズでどのような作業が行われるのかを知ることができます。SDLCを知ることは、プロジェクトリーダーや開発者だけでなく、ITコムタとしても重要です。基本的なレベルでもSDLCを理解していれば、プロジェクトがどのように進むかを把握できるし、PMやリーダー、開発者、テスターとより効率的にやり取りすることができます。
Hiểu SDLC giúp bạn nắm bắt được bức tranh tổng thể về quá trình phát triển hệ thống, biết được dự án đang làm ở giai đoạn nào, mỗi giai đoạn thực hiện những công việc gì. Không phải chỉ leader dự án, hay lập trình viên mới cần biết về SDLC, nếu bạn đang làm IT comtor, việc hiểu SDLC (có thể ở mức độ cơ bản) sẽ giúp bạn nắm rõ cách dự án vận hành, từ đó làm việc hiệu quả hơn với PM, leader, dev và tester trong dự án.
この記事では、ソフトウェア開発ライフサイクルとは何か、基本的なフェーズ、そして代表的な開発プロセスモデルについて一緒に学んでいきましょう。
Trong bài viết này, chúng ta cùng nhau tìm hiểu vòng đời phát triển phần mềm là gì, các giai đoạn cơ bản và một số loại mô hình quy trình phát triển phần mềm phổ biến nhé.
ソフトウェア開発ライフサイクルとは
Vòng đời phát triển phần mềm là gì?
ソフトウェア開発ライフサイクル（SDLC）は、ソフトウェアの開発プロセスを体系的に管理するためのフレームワークです。
Vòng đời phát triển phần mềm (SDLC) là một framework để quản lý quy trình phát triển phần mềm một cách có hệ thống, từ khi lên kế hoạch cho hệ thống, cho đến khi hệ thống được release và đưa vào vận hành.
なぜソフトウェア開発ライフサイクルを理解することが重要なのか？
Tại sao việc hiểu vòng đời phát triển phần mềm lại quan trọng?
- プロジェクト全体と各フェーズの把握
- Nắm được tổng quan dự án và từng giai đoạn thực hiện.
- 作業の適切な割り当てと進捗管理
- Phân công công việc hợp lý và theo dõi tiến độ dự án.
- リスクやエラーの最小化、要求を満たすソフトウェアの確保
- Giảm thiểu rủi ro, lỗi và đảm bảo phần mềm đáp ứng yêu cầu.
- PM、リーダー、開発者、テスター、ITコムトーなどのチームメンバー間での効果的な連携
- Tăng hiệu quả phối hợp giữa PM, leader, developer, tester và IT comtor.
ソフトウェア開発プロセスの主要な段階
Các giai đoạn chính trong quy trình phát triển phần mềm
1. 企画
Kế hoạch
これはプロジェクト成功に向けた最初の、そして非常に重要な段階です。このフェーズでは、開発するソフトウェアの目的や目標を明確にし、プロジェクト全体の方向性を把握する必要があります。具体的には、ビジネス上のニーズの分析、市場調査、必要な機能の特定などを行います。企画段階においては、関係者間のコミュニケーションが非常に重要です。顧客、ビジネスアナリスト、開発チームなどが一緒に意見を出し合い、議論し、プロジェクトの進むべき方向を決めていきます。
Đây là giai đoạn đầu tiên và rất quan trọng để đi đến thành công của dự án. Ở giai đoạn này, cần xác định và làm rõ mục đích, mục tiêu của phần mềm cần phát triển, và nắm được định hướng tổng thể của dự án. Cụ thể, sẽ phải thực hiện phân tích nhu cầu kinh doanh, khảo sát thị trường, xác định các chức năng cần có. Trong giai đoạn kế hoạch, việc giao tiếp giữa các bên liên quan là vô cùng quan trọng. Khách hàng, business analyst và team phát triển phải cùng nhau đưa ra ý kiến, thảo luận và xác định hướng đi cho dự án.
2. 要件定義
Định nghĩa yêu cầu
次は要件定義のフェーズです。このフェーズでは、要求を具体化し、開発チームが実装できるように仕様書（Specification）を明確にします。
Tiếp theo là giai đoạn định nghĩa yêu cầu. Đây là giai đoạn cụ thể hoá yêu cầu và xác định tài liệu đặc tả (specification) để phía team phát triển có thể thực hiện (implement).
要件が明確に定義され、顧客と開発チームの間で認識が一致していれば、その後の設計、コーディング、テストといった工程がスムーズに進み、手戻りや工数の無駄を防ぐことができます。
Khi yêu cầu được định nghĩa rõ ràng và có sự thống nhất cách hiểu giữa khách hàng và team phát triển, các công việc ở những phase sau như thiết kế, coding, test sẽ được tiến hành thuận lợi hơn, tránh phát sinh rework và lãng phí effort.
3. 設計
Design
設計フェーズでは、前のフェーズで定義された要件をもとに、システムのアーキテクチャ、構造、インターフェースを設計します。
Design là bước thiết kế kiến trúc, cấu trúc và giao diện của hệ thống dựa trên các yêu cầu đã được định nghĩa ở phase trước.
設計には基本設計と詳細設計の2種類があります。
Có 2 loại thiết kế: basic design và detail design.
| 基本設計 Basic design | 詳細設計 Detail design |
|---|---|
| 基本設計では、システム全体の構造や主要なモジュール間の関係、データベース設計、データフロー、画面設計などを明確にします。 | 詳細設計では、各モジュールのインターフェース仕様、データ構造、API、アルゴリズム、具体的な実装方法を記述します。 |
| Basic design làm rõ cấu trúc tổng thể của hệ thống, mối quan hệ giữa các module chính, thiết kế database, luồng dữ liệu, và giao diện người dùng ở mức khái quát. | Detail design mô tả chi tiết về interface, cấu trúc dữ liệu, API, cũng như cách thức implement cụ thể của từng module. |
4. プログラミング
Programming
プログラミング工程は、前のフェーズで作成された設計書に基づいて、開発者がコードを実装する段階です。
Phase programming là giai đoạn các developer viết code dựa trên tài liệu thiết kế đã được xây dựng ở phase trước.
プロジェクトの特徴やシステム要件に応じて、適切なプログラミング言語やフレームワークを選定する必要があります。
Tùy vào đặc thù của dự án và yêu cầu hệ thống, cần lựa chọn ngôn ngữ lập trình và framework phù hợp.
また、コードの品質を確保するために、チームとして事前にコーディング規約を定義し、ソフトウェア開発におけるベストプラクティスを取り入れることが望まれます。
Ngoài ra, để đảm bảo chất lượng code, team nên định nghĩa trước coding rule và cân nhắc áp dụng các best practice trong phát triển phần mềm.
5. テスト
Test
テストは、開発されたソフトウェアが要求を満たしているか、またバグが存在しないかを確認するプロセスです。
Test là quá trình kiểm tra và xác nhận xem phần mềm đã phát triển có đáp ứng yêu cầu đã đề ra hay không, đồng thời phát hiện các bug còn tồn tại.
テストの主な目的は、ソフトウェアをリリースする前に品質を確保することです。
Mục đích chính của test là đảm bảo chất lượng của phần mềm trước khi đưa vào sử dụng.
主なテストの種類としては、単体テスト、結合テスト、システムテスト、受け入れテストがあります。それぞれのテストには範囲や目的、実施方法が異なります。
Có nhiều loại test phổ biến như: unit test, integration test, system test và acceptance test. Mỗi loại test có phạm vi, mục đích và cách thức thực hiện khác nhau.
（各テストの詳細については、別の記事でご紹介します。）
(Phần chi tiết về từng loại test mình sẽ chia sẻ trong một bài viết riêng nhé.)
6. 展開・リリース
Triển khai・Release
この工程は、開発したソフトウェアを実際の運用環境に導入し、ユーザーが利用できるようにするプロセスです。
Đây là quy trình đưa phần mềm đã phát triển vào môi trường thực tế để người dùng có thể sử dụng.
この段階では、ソフトウェアのインストールや設定、必要なデータの移行、環境確認、そして円滑なリリースを実現するための計画などを実施します。
Ở giai đoạn này, sẽ thực hiện các bước chuẩn bị như: cài đặt và cấu hình phần mềm, migrate dữ liệu cần thiết, kiểm tra môi trường, cũng như lập kế hoạch để đảm bảo việc triển khai diễn ra suôn sẻ.
7. 保守運用・メンテナンス
Bảo trì vận hành・Maintenance
この工程は、ソフトウェアをリリースした後に行われます。
Đây là giai đoạn diễn ra sau khi phần mềm đã được release.
ユーザーからのフィードバックに基づく機能改善やバグ修正を行い、システムの安定稼働を監視・保証するとともに、長期的な利用に耐えられるようパフォーマンスを維持します。
Trong giai đoạn này, nhóm dự án sẽ thực hiện các công việc như: cải thiện tính năng, sửa lỗi dựa trên phản hồi của người dùng, giám sát hệ thống để đảm bảo hoạt động ổn định, và duy trì hiệu năng để đáp ứng nhu cầu sử dụng lâu dài.